Warren Buffett – 6. Không nên để tâm đến sự biến động ngắn hạn của thị trường.

0
67

Thị trường cổ phiếu chắc chắn biến đổi không ngừng, giá cổ phiếu cũng có thể biến động bất cứ lúc nào, có lúc trở nên rất kịch liệt. Đây vừa là sự cám dỗ lại vừa là mối lo tiềm ẩn, bởi những ảnh hưởng to lớn mà sự biến động đó gây ra cho cổ phiếu thì ai cũng biết.

Buffett cho rằng, những người có tâm trạng biến đổi theo mô hình thị trường thì không phải là nhà đầu tư, mà là nhà đầu cơ. Một nhà đầu tư chân chính tuyệt đối không bao giờ lưu tâm đến sự biến động của thị trường hoặc sự biến động giá cổ phiếu hàng ngày, khi họ đã phân tích, đánh giá một cách khách quan, tỉ mỉ và chính xác tiềm năng phát triển, năng lực kiếm lợi và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, thì đều phải làm chỉ là đợi chờ.

  • Ngài thị trường và “Nguyên tắc cá sấu”

Với Buffett, sự biến động giá không ảnh hưởng đến cảm xúc của ông, từ lâu ông không đã hình thành được thói quen thờ ơ với sự biến động đó. Buffett hiểu rằng, nếu muốn có được sự báo đáp cao hơn giá trị thị trường, bạn phải nhẫn nhịn chịu đựng, khắc phục mọi vấn đề thì mới đến được đích an toàn và nhanh chóng.

Buffett cho rằng, những nhà đầu tư quá nhạy cảm với thị trường thường rất ngu ngốc, cữ hễ nhìn thấy cổ phiếu càng hạ giá là họ càng sốt sắng bán ra cổ phiếu của mình. Ông nói : “Nó giống như bạn bỏ 100 nghìn đô-la mua một căn nhà , và sau đó bạn bảo người môi giới hãy bán nó đi với giá 80 nhìn đô-la, đây đúng là một hành động ngu xuẩn”.

Với Buffett, kiên nhẫn là một trong những yếu tố quan trọng của một nhà đầu tư thành công. Buffett thường nói, chỉ cần bạn nắm giữ trong tay cổ phiếu mà bạn tâm đắc, thì những phiên giao dịch tiếp theo có đóng cửa cũng không vấn đề gì.

Thờ ơ với sự biến động giá cổ phiếu là một tri thức mà ai cũng phải học, chúng ta nhất định phải nhớ một điều là : Tình hình giá cổ phiếu không ảnh hưởng gì đến tiềm năng của công ty, cái bạn cần quan tâm là thành tích của công ty này, chứ không phải giá cổ phiếu của nó.

Về sự biến động của giá, thầy giáo của Buffett – Graham có một câu chuyện ngụ ngôn nổi tiếng – “Ngài Thị Trường”: Giả thuyết rằng bạn và một người tên là ngài thị trường tiến hành giao dịch cổ phiếu, đặc điểm của ngài thị trường này là tâm trạng không ổn định. Vì thế, trong những ngày vui vẻ, ông ta sẽ báo giá cao; ngược lại, khi buồn rầu thì sẽ báo giá thấp. Nói như cách nói hiện nay thì thị trường sẽ phạm lỗi, còn một nhà đầu tư xuất sắc sẽ lợi dụng lỗi này triệt để.

Giả sử trong một ngày giao dịch, Ngài Thị Trường bỗng nhiên tâm trạng không vui, báo một giá qua thấp ngoài tưởng tượng, thì trong hoàn cảnh này, khách đầu cơ sẽ theo yêu cầu của “Nguyên tắc cá sấu” là ngừng lại và rời khỏi thị trường, còn nhà đầu tư giá trị thì hoàn toàn ngược lại, sẽ liên tiếp mua vào! Đây chính là sách lược giao dịch khác nhau vì quan điểm giá trị khách nhau; cũng chính là điều Buffett nói cho chúng ta biết: “Xem biến động thị trường như một người bạn của bạn chứ không phải là đối thủ”.

Trên thực tế, chỉ nhìn vào Berkshire của Buffett, trong thời kì kinh tế suy thoái 1973-1974 , giá cổ phiếu từ 90 đô-la mỗi cổ phiếu giảm còn 40 đô-la mỗi cổ phiếu; trong cơn ảm đạm cổ phiếu năm 1987, giá cổ phiếu từ khoảng 4000 đô-la mỗi cổ phiếu giảm còn 3000 đô-la mỗi cổ phiếu; thời kì chiến tranh Vùng Vịnh năm 1990-1991, cổ phiếu lại một lần nữa chao đảo, giá cổ phiếu giảm từ 8000 đô-la xuống 5500 đô-la; thời kì năm 1998 đến 2000, sau khi Berkshire tuyên bố mua lại công ty bảo hiểm, giá cổ phiếu của nó khoảng giữa năm 1998 giảm từ 80.000 đô-la xuống còn 40.800 đô-la mỗi cổ phiếu đầu năm 2000. Có thể nhận thấy, thời gian này, Buffett đã bị chấn động mạnh và chịu áp lực tinh thần rất lớn do việc đầu tư cổ phiếu gây ra. Nếu theo “Nguyên tắc cá sấu” thì Buffett không biết đã phải dừng lại bao nhiêu lần rồi, nhưng nếu như vậy thì chúng ta sẽ không thể nhìn thấy Buffett của ngày hôm nay.

Trong một cơn bão tiền tệ trên phạm vi toàn cầu gần đây, Berkshire cũng khó tránh khỏi ảnh hưởng, giá cổ phiếu giảm từ mức cao nhất là 150 nghìn đô la xuống 60 nhìn đô-la, lần này đã có không ít người phải dừng lại, nhưng có lẽ vài năm sau, thị trường sẽ chứng minh những người này đã dại dột đến mức nào.

POINT

  1. Là một nhà đầu tư bình thường, nên giảm bớt những hành vi đầu tư tùy tiện, những việc mua bán có rủi ro cao.

KHI NGÀI THỊ TRƯỜNG VUI VẺ:

Khi ngài Thị Trường vui vẻ, sẽ thể hiện sự hưng phấn khác thường, thị trường cổ phiếu cũng theo đó mà tăng giá, người người để lộ ra bản chất tham lam.

KHI NGÀI THỊ TRƯỜNG U BUỒN:

Khi ngài thị trường u buồn, cả thị trường sẽ bị cảm xúc bi quan mà ảm đạm, người người lộ vẻ sợ hãi.

  • Nguyên tắc cá sấu – Nguyên tắc đầu tư mà Buffett không tán thành.

Nguyên tắc cá sấu xuất phát từ cách cắn nuốt của cá sấu, con mồi càng muốn vùng vẫy, cá sấu thu được càng nhiều. Giả định một con cá sấu ngoạm phải chân của bạn và đợi bạn vùng thoát, nếu bạn định dùng cánh tay để cứu đôi chân của mình, thì miệng của nó sẽ cùng lúc cắn chân và tay của bạn. Bạn càng đấu tranh thì càng gặp nguy hiểm. Vì thế, nếu một con cá sấu cắn vào chân của bạn, nhất định phải nhớ rằng : Cơ hội sống sót duy nhất là hy sinh một bên chân.

  • LỜI KHUYÊN CỦA BUFFETT

Nếu trong cuộc đời của bạn chỉ có được 20 lần ra quyết sách đầu tư lớn, thì cũng giống như đục 20 lỗ trên tấm thẻ, mỗi lần đục là cơ hội của bạn sẽ bị ít đi một lần. Vì vậy nhà đầu tư cần phải có thái độ thận trọng khi đứng trước sự việc đầu tư.

  • “Ngài Thị Trường”

Nhiều năm nay, lí thuyết thị trường hiệu quả trờ thành lí luận mà phần lớn nhà đầu tư tin tưởng, nó đã ngấm sâu vào máu họ, hầu như ít bị nghi ngờ. Lí thuyết này cho rằng, tất cả những thông tin có liên quan đến thị trường đều có thể được phản ánh đúng đắn trên giá cổ phiếu, thị trường là một hệ thống có ích và hoàn mĩ, hành vi đầu tư là lí tính, vì thế không thể thu được những thành tích cao hơn mức lợi nhuân bình quân của thị trường, không thể tiếp tục chiến thắng thị trường. Tư tưởng này giữ vị trí quan trọng trong suốt quãng thời gian từ khi thị trường cổ phiếu ra đời cho đến nay, nhiều lí thuyết về kinh tế và đầu tư đều được tạo nên từ cái khung này.

Với Buffett, những quan điểm về lí thuyết thị trường hiệu quả chỉ là ý kiến chủ quan của nhà đầu tư và các học giả kinh tế. Thị trường vốn là một hệ thống vừa phức tạp lại biến đổi khôn lường, trong mắt Buffett, nó sẽ có những trạng thái khác thường do bị ảnh hưởng bởi các nhân tố khác nhau, không thế cho bạn đáp án mà bạn muốn. Thị trường là một nơi đầy biến tấu, lừa lọc, cảm xúc hóa, bạn không thể thực sự hiểu được hết ý đồ của nó. Nếu bị nó lôi đi, bạn có thể sẽ bị mất phương hướng cũng như khả năng phán đoán của chính mình.

Rốt cuộc làm thế nào để lợi dụng ngài Thị Trường, để nhà đầu tư có thể đảm bảo được tài sản của chính mình? Năm đó, khi Buffett vẫn còn làm việc cho công ty của thầy Graham, ông đã từng hỏi thầy : “Cổ phiếu mà bị thị trường đánh giá thấp, thì có cơ hội tăng giá không?”

Câu trả lời của Graham là: “Thị trường thường xuyên là vậy, chẳng lẽ giá cổ phiếu phụ thuộc vào thị trường?” Buffett cũng thường nói vậy. Các bạn hãy thử nhớ lại sự phán đoán ban đầu khi Buffett mua lại cổ phiếu của American Express. Từ năm 1963 , khi mua cổ phiếu của American Express, Buffett đã áp dụng nguyên tắc này rồi. Ông đã lấy một phần lớn tài sản đang nắm giữ đầu tư vào hãng American Express, vì lúc đó, cổ phiếu của công ty này bị những lời đồn đại không tốt chi phối nên đã bị giam từ 65 đô-la xuống còn 35 đô-la. Buffett cho rằng đây là một cơ hội rất tốt để mua vào, ông liền một lúc lấy ra 40% tài sản của công ty – tổng cộng 13 triệu đô-la, đầu tư vào cổ phiếu ưu thế nhưng lại đang gặp đầy khó khăn này.

Dù thế nào đi nữa thì đây cũng là một hành dộng đầu tư tương đối táo bạo, nhưng ông lại rất tự tin vào tên tuổi của American Express. Nguyên nhân không nằm ngoài việc khi đó người Mĩ vẫn rất ưa chuộng sử dụng thẻ tín dụng của American Express, vì thế giá trị của American Express không bị ảnh hưởng bởi giá cổ phiếu. Lúc đó là thời kì ưa chuộng sử dụng thẻ tín dụng trong doanh nghiệp, tiềm năng du lịch nước ngoài tốt, tỉ lệ sử dụng séc du lịch tăng lên nhanh chóng.

Thực tế chứng minh, 2 năm tiếp theo, cổ phiếu của công ty American Express tăng lên gấp 3 lần, công ty hợp tác của Buffett tự vụ giao dịch này kiếm được 20 triệu đô-la lợi nhuận. Nếu Buffett cũng tin vào lí thuyết thị trường hiệu quả, thì sẽ không thể có được sự đầu tư thành công này.

Do đó, Buffett không cho rằng thị trường là lí tính và hiệu quả thực sự, ông chia sẻ với các nhà đầu tư rằng : “Không nên coi thị trường là người chủ của bạn, cũng không nên xem nó là người hướng dẫn cho bạn, cái bạn cần theo đuổi la doanh nghiệp, chứ không phải là xu hướng thị trường”.

POINT

  1. Tập trung vào doanh nghiệp nổi bật của những ngành có ưu thế, tận dụng lúc “ngài Thị Trường” không vui thì mua vào với số lượng lớn, đó chính là cách làm thông minh nhất.

SỰ KIỆN BUFFETT ĐẦU TƯ VÀO AMERICAN EXPRESS

Năm 1965, Buffett đầu tư vào American ExPress, khi ấy do những tin tức lừa bịp mà cổ phiếu của công ty bị sụt giảm, giá cổ phiểu từ 65 đô-la xuống còn 35 đô-la. Khi thị trường dần dập bán ra thì Buffett lại xem American Express như là một doanh nghiệp có thể kinh doanh, thẻ tín dụng cùng với séc du lịch của công ty vẫn phát triển thuận lợi, Buffett cho rằng nó đủ để khiến American Express vượt qua được khó khăn lần này. Sự thực đúng là như vậy, 2 tháng năm sau đó, cổ phiếu của American Express đã tăng trưởng nhanh chóng trở lại.

LỜI KHUYÊN CỦA BUFETT

Không nên coi thị trường như chủ nhân của bạn, cũng không nên coi nó là người  hướng dẫn của bạn. Thứ bạn cần theo đuổi là doanh nghiệp, chứ không phải là xu hướng của thị trường.